Havya Nedir?

Havya Nedir? 

Elektronik bileşenleri birbirine veya plakaya lehimlemek için lehim telinin eritilerek tatbik edilmesinde kullanılan, genellikle elektrikle çalışan (dirençli), ısıtıcılardır. Lehim makinası olarak da adlandırılır.Havya ısıtıldıktan sonra lehim yapılacak yer havya ile ısıtılır, daha sonra lehim teli bölgeye tatbik ederek eritilir. Lehim çok büyük olmamalı, lehimlenecek yüzey örtülmeli ve parlak-yuvarlak yüzeyli olmalıdır. Lehim yapılacak yüzey önceden temizlenmeli, gerekiyorsa ince bir zımpara ile zımparalanmalı ve lehimin tutacağı kadar yer açılmalıdır. Lehim teli olarak kalay-kurşun oranı 60-40 olan lehim teli kullanılmalıdır.
havya çeşitleri
Amatör kullanımda 10-40 watt arası güçte kalem havyalar kullanıldığı gibi, tabanca havyalar, havya istasyonları, endüstriyel havyalar, lehim havuzları gibi uygulamaları da vardır. Havya ile birlikte, lehim sökücü pompalar, temizleyici süngerler, lehim pastaları, farklı boyutlarda havya uçları da kullanılır.

Aşağıdaki tabloda kullanım yerine göre havyanın sahip olması gereken yaklaşık güç değeri verilmiştir

Havyanın gücü
(W) Kullanım yeri

15 Baskı devrelerde çok ince hatlar, entegreler, diyotlar ve transistörlerin bacaklarında.
30 Baskı devrelerde çok ince hatlar, direnç, kondansatör, diyotlar ve transistörlerin bacaklarında.
40 Baskı devrelerde küçük terminaller, yüksek güçlü dirençlerde
60 ve üstü Kalın iletkenler, büyük boyutlu malzemeler

Havya Çeşitleri
Kalem tipi havya
Havya istasyonu
Tabanca tipi havya Kalem (Rezistanslı) havyalar Kalem biçiminde olan havyalardır. Havyanın ısıtılması bir krom- nikel malzemeden sarılarak üretilmiş bir rezistans vasıtasıyla yapılır. Küçük güçlü oldukları için dirençleri yüksektir ve akım değerleri düşüktür. Bu tip havyaların el tutma kısmı, elektrik kablosu ve ucu olmak üzere üç ana kısmı bulunur.

Kalem havyaların ucu bir vida vasıtasıyla havya gövdesine bağlıdır. Kalem ucunun boyu bu vidanın gevşetilip sıkılmasıyla ayarlanabilir ve bu sayede havya ucunun daha çok ya da daha az ısınması sağlanmış olur. Uç ne kadar uzunsa havya o kadar az ısınır.

İstasyonlu kalem havyalar
Havyanın ısısnın ve uygulanan gerilimin bununla bağlnatılı olarak da havyanın gücünün ayarlanabildiği tipteki havyalardır. Isının ayarlanabilmesi havya ucundaki ısının sabt tutulmasını sağlar ve bu da çalışma kolaylığını ve işin kalitesini arttırır.

havyaTabanca (Transformatörlü) havyalar
Tabanca tipi havyalar kalem tipi havyalara oranla daha güçlüdürler ve bu tip havyaları elektronikçilerden ziyade daha çok lektrikçiler kullanırlar. tabancanın içinde bir transformatör bulunmaktadır ve havyanın ucu ise transformatörün sekonder sargısının bir uzantısı biçimindedir.Sekonder sargısı primer sargısına göre çok az sarımlı olduğu için sekonder sargısında düşük gerilim indüklenirken oluşan akım ise çok yüksektir. bu yüksek değerdeki akım havyanın ucunun çok fazla ısınmasını sağlamaktadır.

Gazlı havyalar
Çalışmak için elektrik bağlantısını gereksinim duymayan bu havyalar daha çok elektrik kaynağının olmadığı ortamlarda kullanılırlar. Havya ucu, havyanın tüp kısmında bulunan gazın uç kısmın hemen altında yakılması ile ısıtılmaktadır.